ANKARA (İGFA) - Ticaret Bakanlığı, motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetlerinin usul ve esaslarını yeniden düzenledi. Resmi Gazete'de yayımlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik ile sektörde faaliyet gösterecek işletmelere yetki belgesi zorunluluğu getirildi.

Yönetmelik 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek. Halen araç kiralama faaliyeti yürüten işletmelerin ise faaliyetlerine devam edebilmeleri için 1 Temmuz 2027'ye kadar yetki belgesi alması gerekecek.

ARAÇ KİRALAMAK İÇİN YENİ ŞARTLAR

Düzenlemeye göre yetki belgesi olmadan ticari kapsamda motorlu kara taşıtı kiralama faaliyeti yürütülemeyecek. Yetki belgesi başvurularında vergi mükellefiyeti ve meslek odası kaydının yanı sıra işletmenin belirli sayıda araca sahip olması veya araçları kiralama yoluyla temin etmesi şartı aranacak.

Büyükşehirlerde nüfusu 30 bini aşan ilçelerde faaliyet gösteren işletmelerin en az 10 araç, diğer yerlerde ise en az 5 araç bulundurması gerekecek. Büyükşehirlerdeki belirli ilçelerdeki işletmeler için filonun en az iki aracının hibrit veya tamamen elektrikli olması, bunlardan birinin Türkiye'de üretilmiş olması şartı da getiriliyor.

Araçların klasik taşıtlar dışında model yılı itibarıyla 6 yaşından büyük olmaması ve kilometre sınırlarını aşmaması gerekiyor. Ayrıca araçların ağır hasar kayıtlı olmaması, geçerli muayene ve zorunlu mali sorumluluk sigortasının bulunması şart olacak.

DEPOZİTOYA SINIR GETİRİLDİ

Yönetmelikle araç kiralamada alınabilecek depozito tutarına da sınır getiriliyor.

6 gün ve daha kısa kiralamalarda depozito en fazla 3 günlük kira bedeli, 7-29 günlük veya haftalık kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli kadar olabilecek.

Kiracıdan depozito adı altında çek, senet, teminat mektubu veya kefaletname gibi borç doğurucu belgeler alınamayacak. Depozitonun, kira sözleşmesinin sona ermesi ve aracın iadesinden sonraki 7 gün içinde iade edilmesi gerekecek. Olağan kullanımdan kaynaklanan kabul edilebilir aşınma ve yıpranmalar nedeniyle depozitodan kesinti yapılamayacak.

HASAR KONUSUNDA KİRACIYI KORUYAN DÜZENLEME

Yeni yönetmelikte araçta meydana gelen hasar ve arızalara ilişkin önemli kurallar da yer aldı. Kiracıdan hasar veya arıza bedeli talep edilebilmesi için hasarın ve maliyetin yetkili ve bağımsız ekspertiz raporuyla belgelenmesi zorunlu olacak. İşletmenin kendi personeli veya bağlantılı olduğu kişi ve kuruluşlarca hazırlanan raporlar tek başına ispat aracı olarak kullanılamayacak.

Araç teslim ve iade belgelerinde yer almayan hasarlar için de kiracıdan ücret talep edilemeyecek. Ayrıca araçta meydana gelen arızalarda, işletme tarafından aksi ispatlanmadığı sürece arızanın kiracıdan kaynaklanmadığı kabul edilecek.

REZERVASYON İPTALİNDE 7 GÜNLÜK İADE SÜRESİ

Ön ödemeli rezervasyonlarda da yeni kurallar getirildi. İşletmeler, rezervasyon onayının ön ödeme yükümlülüğü anlamına geldiğini tüketiciye açıkça bildirmek zorunda olacak.

Kiracı, rezervasyondaki tarih, saat, yer ve araç segmentini belirli şartlarla değiştirebilecek veya rezervasyonu iptal edebilecek. İptal halinde kira, hizmet bedelleri ve depozitonun iadesine ilişkin işlemlerin 7 gün içinde tamamlanması gerekecek. Teslim saatinden önceki son 24 saatte yapılan iptallerde ise sözleşmede belirtilmesi şartıyla en fazla bir günlük kira bedeli kadar iptal ücreti alınabilecek.

Rezervasyonda belirtilen araç segmentindeki taşıtın teslim sırasında hazır bulunmaması halinde, işletmenin tüketiciden ek ücret almadan eş değer veya üst segment bir araç tahsis etmesi esas olacak. Bunun mümkün olmaması halinde, tüketicinin onayıyla daha alt segment araç verilebilecek. Tüketici bunu kabul etmezse rezervasyonu bedelsiz olarak iptal edebilecek.

İLAN PLATFORMLARINA DA YENİ YÜKÜMLÜLÜKLER

Düzenleme yalnızca araç kiralama şirketlerini değil, ilan ve aracı platformları da kapsıyor. Platformlar, işletmelerin üyelik veya kayıt işlemlerinden önce yetki belgesi kontrolü yapmak ve yetki belgesi olmayan işletmelerin ilan vermesine izin vermemek zorunda olacak.

İlanlarda işletmenin yetki belgesi numarası, işletme adı ve araçla ilgili marka, model yılı, enerji türü, kilometre, donanım ve segment bilgilerinin yanı sıra detaylı görsellerin bulunması gerekecek.

Tüketiciyi yanıltan veya piyasa yapısını bozabilecek ilanların önlenmesi için de platformlara sorumluluk yüklenecek.

Aracı platformların işletmelere karşı haksız ticari uygulamalarda bulunması da yasaklanıyor. İşletmelerden sözleşmede belirtilmeyen bedellerin alınması, kampanyalara zorlanmaları, alternatif kanallardan hizmet veya reklam sunmalarının kısıtlanması ve belirli koşullarda sıralama sistemlerinde keyfi şekilde geriye düşürülmeleri haksız uygulama kapsamında değerlendirilecek. Ayrıca aracı platformların işletmelerden elde ettiği verileri, işletmelerle rekabet etmek veya önceden onay almadan pazarlama ve reklam faaliyetlerinde kullanması da yasaklanacak.

BELGELER 5 YIL SAKLANACAK

İşletmeler, aracı platformlar ve ilan platformları; kira sözleşmeleri ile kiralamaya ilişkin belge ve formları 5 yıl boyunca fiziki veya elektronik ortamda saklamak zorunda olacak.

Ticaret Bakanlığı ise sektörü denetleme, kayıt dışı faaliyetleri önleme ve tüketiciyi koruma amacıyla denetim yapabilecek. Yönetmeliğe aykırı hareket edenlere ilgili kanunlar kapsamında idari para cezaları uygulanacak.

Yeni düzenlemeyle birlikte araç kiralama sektöründe hem işletmelerin faaliyet şartlarının hem de tüketicilerin rezervasyon, ödeme, depozito, hasar ve iade süreçlerindeki haklarının daha ayrıntılı biçimde belirlenmesi hedefleniyor.

Söz konusu yönetmeliğin ayrıntılarına ulaşmak için tıklayabilirsiniz

Kaynak: İGFA